Przeprawy


Przeprawy

Jako środki przeprawy służą:
a) kładki bojowe – do przemarszu piechoty z ciężkiemi karabinami maszynowemi kawalerii i taborów bojowych,
b) środki przewozowe pojedyncze (ponton, żelazna łódź saperska, pychówka) – do przewożenia piechoty,
c) człony przewozowe i promy – do przewożenia artylerii, broni pancernej, taborów.

Role pomocniczą odgrywają:
- tratewki bojowe, będące uzupełnieniem kładek bojowych, pozwalające na przewiezienie sprzętu, który nie może przejść po kładkach,
- przystanie, umożliwiające ładowanie członów i promów.

Kładki i tratewki bojowe
Kładki bojowe umożliwiają nacierającej piechocie szybkie i łatwe przebycie potoków, kanałów i małych rzek o szerokości około 60 m i szybkości prądu do 1,5 m/sek. Kładki te pozwalają również na przekraczanie rzek pokrytych słabą skorupa lodową. Budowę kładek przeprowadzają plutony pionierów lub saperzy. Materiał kładek bojowych cechują następujące właściwości:
- łatwa i szybka budowa,
- łatwe przenoszenie zbudowanej kładki,
- mały ciężar,
- szybkie wysuwanie,
- dostateczna nośność,
- stosunkowo mała ilość ludzi potrzebnych do samej budowy,
- prosta konstrukcja.

Etatową kładką jest „kładka workowa (P- wz. 29)”, tablica nr.1.
Materiał tej kładki umożliwia budowę:
a) kładki pojedynczej, pozwalającej na przejście rzędu żołnierzy w pełnym rynsztunku w odległości marszowej lub rzędu żołnierzy z ciężkimi karabinami maszynowymi w szyku marszowym,
b) kładki podwójnej, pozwalającej na przejście: koni prowadzonych przez żołnierzy w odległości 6 kroków lub lekkich wozów taborowych i biedek z ciężkimi karabinami maszynowymi odprzęgniętych i przepychanych przez ludzi,
c) tratewek workowych, służących do przeprawy gońców, patroli, ciężkich karabinów maszynowych, wozów, dział i równorzędnych ciężarów.

tablica nr.1. Kładka workowa P - wz. 29, jej budowa.

Kładki zastępcze (zębata i drabinkowa, tabela nr.2) przeznaczone są do zastępowania kładki workowej. Używane w tych samych warunkach co i kładka workowa, jednakże tylko przy prądzie do 1 m/sek.

tablica nr.2. Kładki zastępcze, ich budowa.

Kładka workowa pojedyncza powstaje przez połączenie szeregu członów wiązadłami. Człon składa się z dwóch worków napchanych słomą (sianem, wikliną, suchymi liśćmi, sitowiem), usztywnionych deskami, a połączonych przęsłem. Budując człony kładki, worki można również zastępować łodziami brezentowymi T-35 (jedna łódź brezentowa = 2 sąsiadujące ze sobą worki).

Dane dla jednego członu:
- największa nośność 500 kg. (jeden worek – 250 kg)
- ilość ludzi do budowy członu – 4
- ilość ludzi do przeniesienia członu - 4
Budowę 60 m bieżących tej kładki przeprowadza oddział w skaldzie: 1 oficer, 9 podoficerów i 80 saperów (pionierów) w czasie 25 – 40 minut, przytym wysuwanie kładki trwa 2-4 minuty. W noc i w warunkach przeciwgazowych czas budowy zwiększa się dwukrotnie.

Kładka workowa podwójna powstaje przez zsunięcie i połączenie dwóch kładek pojedynczych równolegle do siebie, oraz usztywnienie ich krawężnikami. Łączenie kładek może się odbywać tylko na wodzie i trwa 15-25 minut.

Tratewki workowe są proste i szybkie w budowie, stateczne, zwrotne i mało widoczne na wodzie. Buduje się je na brzegu i spycha gotowe do wody.

Kładka zębata. Część niosąca kładki tworzy podkład, powstały z ułożonych w formie zębów desek lub żerdek. Kładkę usztywniają dwa boczne pasy usztywniające z cienkich żerdzi lub wąskich desek, umocowane do podkładu trzeciakami albo drutem gładkim lub kolczastym. Na podkładzie ułożony jest chodnik z desek o łącznej szerokości co najmniej 50 cm Chodnik umocowany jest wiązadłami lub drutem.

Kładka drabinkowa. Część niosącą tworzą dwa pasy podkładu, składające się z dwu lub kilku części (sztuk żerdzi lub desek) powiązanych ze sobą drutem lub wiązadłami. Rozstaw pasów wynosi co najmniej 2 m Na pasach leżą przęsełka chodnikowe, składające się z 2-3 desek, uwiązanych do poprzecznic. Kładka drabinkowa, podobnie jak zębata może być wiązana wyłącznie drutem. Budowa kładek zastępczych jest szybsza niż workowych – pracuje przy tym przy nich znacznie mniejsza ilość ludzi.

Pontonów używa się do przewożenia ludzi i sprzętu oraz jako podpory członów przewozowych, promów i mostów pontonowych. Pojedynczy ponton nazywa się jednostką pontonową. Jednostki są dwojakiego rodzaju: zaokrąglone (długość – 4, 25 m, szerokość 1,90 m) i ścięte (długość 3,50 m, szerokość – 1,90 m) o nośności do 3000 kg. Łącząc jednostki po dwie, trzy, lub więcej otrzymuje się pontony dwojaki, trojaki itd. Najczęściej używanym typem pontonu jest dwojak zaokrąglony lub ścięty. Osada składa się z 1 podoficera – komendanta i 5 saperów. Dwojak przewozi etatową drużynę piechoty. Donosi go 20 ludzi.

Przekraczanie rzek

Przy organizowaniu pracy w terenie wyróżnia się:
a) plac budowy, tj. miejsce, w którym odbywa się budowa kładki,
b) punkt wyjściowy – miejsce, z którego następuje wyniesienie kładki bezpośrednio do przeszkody wodnej.
Kładkę przenosi oddział, który ją budował, wzmocniony w razie potrzeby przez piechotę. Bezpośrednio przed samym forsowaniem ustawia się on po obu stronach kładki; na komendę kierownika budowy „Podnieś!” wszyscy nachylają się jednocześnie i ujmują kładkę od spodu; na „Wraz!” podnoszą ja na ramiona. Na komendę „Marsz!” cały oddział, jak najmniej demaskując się, podąża szybko do punktu wypadowego (miejsca na brzegu, z którego następuje wysunięcie i przerzucenie kładki przez rzekę). Po dojściu do wody oddział zdejmuje kładkę z ramion na ręce do wysunięcia.

Wysunięcie kładki może nastąpić w dwojaki sposób:
a) Wysuniecie czołowe – przy prądzie do 1 m/sek. Polega ono na szybkim wysunięciu kładki nieco ukośnie pod prąd w kierunku do przeciwnego brzegu. Kładka powinna swym czołem dosięgnąć prędzej drugiego brzegu, aniżeli spłynie ona poniżej miejsca wysuwania kładki. W miarę dochodzenia do wody, ludzie niosący kładkę szybko odbiegają do zawczasu wyznaczonego miejsca w ukryciu. Po osiągnięciu przeciwnego brzegu, obsada czołowa, kryjąc się przymocowuje koniec kładki.
b) Wysuwanie za pomocą spławiania z prądem – stosowane przy prądzie 1- 1,5 m/sek. Wykonywa się również i przy mniejszym prądzie, jeśli charakter brzegów (urwistość) pozwala na budowę kładki równolegle do rzeki lub istnieje ukryta łacha, przy której buduje się zawczasu kładkę. Przy tym sposobie wysuwania koniec kładki unieruchamia się na własnym brzegu, drugi natomiast spławia się z prądem.

Kładki unieruchamia się za pomocą kotwiczenia trzeciakami przybrzeżnymi. Przy szerokości przeszkody ponad 40 m, jako uzupełnienie stosuje się kotwiczenie za pomocą kotwic.

Tratewki

tablica nr.3. Tratewki, ich budowa.

Źródło:
- Umocnienia polowe i służba pionierska, Cześć II. Przekraczanie rzek., Warszawa 1935